วิทยาศาสตร์ระดับประถม สารบัญ


การสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ

การปฏิสนธิ

  • คือ การหลอมรวมของนิวเคลียสของเซลล์สืบพันธุ์เพศผู้และนิวเคลียสของเซลล์สืบพันธุ์เพศเมีย
  • เป็นการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ
  • ลูกจะมีรหัสพันธุกรรมจากทั้งพ่อและแม่
  • จำแนกได้ออกเป็น 2 ประเภท คือการปฏิสนธิภายนอก และการปฏิสนธิภายใน

ระบบการสืบพันธุ์แบบอาศัยเพศ

แบ่งได้เป็น

ระบบการสืบพันธุ์ ความหมาย ข้อดี ข้อเสีย
1. เลือดชิด(Line Breeding) ผสมพันธุ์กันในครอบครัว รักษาลักษณะเด่นของพันธุ์ (พันธุ์แท้) เพิ่มโอกาสได้ลักษณะด้อยที่ไม่ดี
2.ผสมพันธุ์ภายในพันธุ์เดียวกัน(Pure Breeding) ผสมพันธุ์ในสายพันธุ์เดียวกันแต่ไม่ใช่ในครอบครัวเดียวกัน รักษาลักษณะเด่นของพันธุ์ (พันธุ์แท้) ยังมีโอกาสที่จะได้ลักษณะด้อยของสายพันธุ์ แต่ไม่เท่ากับแบบเลือดชิด
3. ผสมข้ามพันธุ์(Cross Breeding) ผสมพันธุ์จากคนละสายพันธุ์ พัฒนาพันธุ์โดยเลือกลูกที่ให้จุดเด่นของแต่ละพันธุ์ ระบบจัดการดูแลในฟาร์มจะยุ่งยากเนื่องจากมีพันธุ์ใหม่รวมอยู่ด้วย และจะสูญเสียความเป็นพันธุ์แท้

ข้อมูลจาก https://dairy.ahdb.org.uk/news/technical-article-archive/july-2009/the-pros-and-cons-of-crossbreeding/#.Wq-o4JNuaYU (ข้อเสียของ Cross Breeding)

การสืบพันธุ์แบบไม่อาศัยเพศ

  1. เป็นการสืบพันธุ์โดยไม่ต้องมีการผสมกันระหว่าง “สเปิร์ม” และ “ไข่”
  2. ตัวลูกจะมีรหัสพันธุกรรมที่เหมือนตัวแม่ทุกประการ

เทคโนโลยีการขยายพันธุ์สัตว์

  1. การผสมเทียม (Artificial Insemination) - อาศัยพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์
  2. การถ่ายฝากตัวอ่อน (Embryo Transfer) - อาศัยพ่อพันธุ์ แม่พันธุ์ และ แม่ตัวรับ
  3. การโคลนนิ่ง (Cloning) - อาศัยตัวพ่อหรือแม่

การผสมเทียม (Artificial Insemination)

  • คือการปฏิสนธิในสัตว์โดยไม่ต้องมีการร่วมเพศตามธรรมชาติ
  • ใช้ได้ทั้งสัตว์ที่มีการปฏิสนธิภายนอก (ปลา) และ สัตว์ที่มีการปฏิสนธิภายใน (วัว สุกร)
  • ข้อดี คือ ไม่ต้องนำพ่อพันธุ์ไป นำแค่น้ำเชื้อไปฉีด ประหยัดค่าขนส่งพ่อพันธุ์ และสามารถเก็บรักษาน้ำเชื้อไว้ จนถึงเวลาที่แม่พันธุ์พร้อมที่จะผสม

การถ่ายฝากตัวอ่อน (Embryo Transfer)

  • การนำตัวอ่อนที่ได้จากการปฏิสนธิของอสุจิของพ่อพันธุ์และไข่ของแม่พันธุ์เก็บจากมดลูกของแม่พันธุ์
  • นำปฝากใส่ในมดลูกของตัวเมียอีกตัวที่เป็นตัวรับ
  • ข้อดี คือ ได้ลูกจากพ่อพันธุ์และแม่พันธุ์คู่เดียวกันจำนวนมากจากการฉีดฮอร์โมนกระตุ้นให้ไข่ตกทีละหลายใบ และฉีดน้ำเชื้อของตัวผู้ทำให้กลายเป็นตัวอ่อนหลายตัวในมดลูกแล้วจึงใช้เครื่องมือดูดออกจากมดลูก นำไปฝากกับตัวเมียตัวรับ

การโคลนนิ่ง (Cloning)

  • การคัดลอกพันธุ์โดยไม่ได้อาศัยการปฏิสนธิ
  • ตัวลูกจะมีรหัสพันธุกรรมเหมือนตัวต้นแบบ
Cow Image: Designed by Freepik